Сурет: Kazinform/ЖИ
Ғалымдар шамамен 315 000 жыл бұрын өмір сүрген адамның сыртқы келбетін қалпына келтірді. Жұмыс Мароккодағы Джебел Ирхуд үңгірінен табылған, ең көне Homo sapiens қалдықтары саналатын сүйектерге негізделді, деп хабарлайды Zhaiyqmedia.kz ақпарат агенттігі.
Зерттеу Heritage журналында жарық көрді. Авторлардың қатарында бет-әлпетті цифрлық қалпына келтіру маманы Сисеро Мораис және Аустралия, Италия, Польша, Малайзия университеттерінің ғалымдары бар.
Реконструкцияда маңдайы тар, мұрны жалпақ, басы ұзын ежелгі адам бейнеленген. Түрлі-түсті суреттерде қара шашы, қалың сақалы және айқын бет әлпеті көрсетілген.
Жұмыс Джебел Ирхуд үңгірінен табылған, жасы шамамен 315 000 жыл деп есептелетін қазбаларға негізделген. Зерттеу авторлары оларды Homo sapiens-ке жатқызылған ең көне қалдықтар деп атайды.
Бұл жаңалық кездейсоқ ашылды: 1960 жылдардың басында жұмысшы кен өндіру кезінде бас сүйегін тауып алған. Бастапқыда ол африкалық неандертальдықтарға жатқызылып, шамамен 40 000 жыл бұрынғы кезеңге жатқызылды. Алайда уақытты анықтау әдістері дамыған соң қалдықтардың әлдеқайда ескі екені белгілі болды. 2017 жылы Nature журналында екі ғылыми мақала жарияланып, онда олар Homo sapiens-ке және шамамен 315 000 жыл бұрынғы кезеңге жатқызылды.
Жаңа зерттеу үшін ғалымдар бір археологиялық қабаттан табылған бірнеше адам сүйектерін біріктіріп, бас сүйегінің цифрлық моделін жасады. 1961 жылы табылған Irhoud 1 бас сүйегі негізге алынып, жетіспейтін бөліктер сол жердегі басқа қалдықтар арқылы қалпына келтірілді.
Бетті қайта жасау үшін мамандар сот-медициналық қалпына келтіру әдістерін қолданды. Алдымен жарияланған суреттер мен бейнежазбаларға сүйеніп, бас сүйегінің 3D моделі жасалды. Содан кейін оны компьютерлік томография арқылы алынған қазіргі адам басының сандық моделіне бейімдеді.
Жұмсақ тіндер ежелгі бас сүйегінің құрылымын және адамдардағы оның қалыңдығы туралы заманауи деректерді ескере отырып түзетілді. Соңғы кезеңде зерттеушілер тері бөлшектерін, шашты және жарықтандыруды қосты. Дегенмен мұны ежелгі адамның дәл портреті деп санауға болмайды.
Авторлар екі реконструкция жасады. Біріншісі шашсыз немесе сақалсыз сұр түсте орындалып, ғалымдар ең алдымен беттің анатомиялық ерекшеліктерін көрсетуді көздеді. Екінші нұсқасы кең аудитория үшін түрлі-түсті етіп жасалды.
Алайда қалдықтардан терінің түсін, шаш үлгісін және бет түктерін дәл анықтау мүмкін емес. Зерттеушілер бұл мәліметтердің айқындық үшін қосылғанын атап өтті. Қазба қалдықтарының өзі олардың сыртқы бейнесі қалай болғанын анықтауға мүмкіндік бермейді.
Ғалымдар сонымен қатар бас сүйегі қуысының көлемін есептеді. Ол шамамен 1364 текше сантиметр. Бұл көрсеткіш қазіргі заманғы адамдарға тән диапазонда және алдыңғы зерттеулердің нәтижелеріне жақын.
Материалдың ағылшын тіліндегі түпнұсқасын мына жерден оқи аласыз.
Айта кетейік, БҚО-да Алтын Орда дәуіріне жататын археологиялық нысандар табылды.
