Адам өмірі – ойыншық емес: Қазақстан тас жолдарындағы қауіпсіздік үшін кім жауапты?

АСТАНА, 7 тамыз 2026 жыл — Бүгін елордадағы «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ (QAJ) бас кеңсесінің алдында «Дала Қырандары» жастар қоғамдық бірлестігі наразылық шарасын ұйымдастырды. Белсенділер республикалық маңызы бар жолдардағы қауіпсіздік жүйесін түбірімен өзгертіп, адам өлімімен аяқталатын жол апаттары үшін ұлттық компания басшылығын тікелей жауапқа тартуды сұрап отыр.

Акция туралы қысқаша мәлімет:

Жарты жылдағы қорқынышты көрсеткіш: 807 құрбан

Қоғамдық ұйымның дерегіне сүйенсек, тек 2026 жылдың алғашқы алты айы ішінде ел аумағындағы жолдарда 807 адам көз жұмған. Жол-көлік оқиғаларын сараптай келе, егер қауіпті аймақтар халықаралық талаптарға сай жабдықталса, мұншама адамды аман алып қалуға болатыны анықталды.

Белсенділер апатқа себеп болатын негізгі кемшіліктерді атады:

• Қарама-қарсы бағытты бөлетін тоспалардың (отбойниктердің) болмауы: Көліктердің жоғары жылдамдықпен бетпе-бет соғысуына әкелетін басты себеп.

• Жол жиегіндегі қоршаулардың салынбауы: Мал мен жабайы аңдардың күре жолға кедергісіз шығып кетуі қауіпті еселей түседі.

Қоғамдық бақылау: Қауіпті аймақтағы «Қара белгілер»

Қанды оқиғаларды азайтып, көлік тізгіндегендерді сақтандыру үшін бірлестік мүшелері ең қауіпті тұстарға өздері дайындаған қара түсті ескерту белгілерін орната бастады.

Бұл бастаманың барысы арнайы бейнежазбаларға түсірілген: 1-видео, 2-видео.

«Мемлекет жол инфрақұрылымын жаңғыртуға қазынадан қыруар қаражат — 30 миллиард теңгеден астам қаржы бөліп отыр. Салық төлеушілер бұл ақшаға мінсіз әрі қауіпсіз жолмен жүруді талап етуге толық құқылы. Қызметке салғырт қараудың соңы адам өліміне әкеліп жатыр», — деп мәлімдеді «Дала Қырандарының» өкілдері.

«ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясына қойылған шарттар

Жолдағы өлім-жітімді тоқтату және басқару жүйесін реттеу мақсатында белсенділер QAJ басшылығына мынадай екі нақты талап қойды:

1. Міндетті тәуелсіз аудит жүргізу: Ұлттық компанияның қарамағындағы жолдарда адам өлімі тіркелген әрбір жағдайда сол учаскенің сапасы, белгілер мен қоршаулардың дұрыс орнатылуы міндетті түрде тәуелсіз сараптамадан өтуі қажет.

2. Қылмыстық жауапкершілікке тарту: Өлімге әкеп соққан ЖКО кезінде сот отырысына «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ-ны айыпталушы немесе жауапкер тараптардың бірі ретінде міндетті түрде қатыстыруды заңмен бекіту. Бұл компанияның кінәсін әділ анықтауға жол ашады.

Акцияны қорытындылаған жастар ұйымы егер бұл салада жүйелі реформалар басталмаса, әрбір жантүршігерлік апаттан кейін QAJ кеңсесінің алдына келіп, наразылық білдіруді тоқтатпайтындарын кесіп айтты. Олар халық өмірі үшін жауапкершілік жүгі кімнің мойнында екенін басшылыққа ұдайы еске салып тұрмақ.