Categories Жайық news

Қазақ тілінің ғасырлық тоқырауы: Филологтар ана тіліне соққы берді

Отандық филологтар жалпыхалықтық лексика мен әдеби нормаланған сөздердің ара-жігін ажыратпай, тілді ғасырлық тоқырауға ұшыратты, деп хабарлайды Zhaiyqmedia ақпарат агенттігі.

Мамандардың пікірінше, стандарттау үдерісінің жүрмеуі – қазақ тілінің дамуына кедергі келтірген негізгі фактор. Бұл жағдай ұлттық деңгейдегі үлкен мәселеге айналған.

«Олар ана тіліне өлтіре соққы беріп, тіл трагедиясын өз қолдарымен жасады. Мұны бүкіл руханияттың ғана емес, ұлттың трагедиясына айналдырды», – делінген сараптамалық материалда.

Негізі, тілдік стандарттау дегеніміз – бір мағынаны білдіретін түрлі тұлғадағы сөздердің ішінен біреуін таңдап алып, оны ресми қолданысқа ұсыну. Себебі әдеби тіл – бұл, ең алдымен, нормаға түскен, яғни жазбаша бекітілген ережелері бар жалпыхалықтық тілдің өңделген бөлігі.

Бұл – әлемдік лингвистикада қалыптасқан тәжірибе. Мысалы, швед лингвисі Торе Янсон стандартты тілдің маңызын былай түсіндіреді:

«Стандарт тіл – мемлекеттік жүйеде, барлық салада… нормаларымен қоғамдық қарым-қатынасқа қызмет ететін тіл. Ол күнделікті қажеттіліктен бөлек, үкімет қызметінде және бұқаралық ақпарат құралдарында қолданылады. Стандарт тіл – мемлекеттің мүддесін қорғайтын тіл».

Ұқсас жазбалар

Focused close-up of an NDA document on a wooden desk, highlighting contract details.

Бизнеске ескерту: Келісімшартты тіркемегендер енді 650 мың теңге айыппұл төлейді

Қазақстанда 12 наурыздан бастап еңбек шартын арнайы жүйеге тіркемеген бизнеске салынатын айыппұл мөлшері 650 мың…

Hands holding Kazakhstan tenge bills with financial chart and graphs on computer screen.

Ұлттық қор: 2026 жылы балаларға 130 доллар шамасында ақша төленеді

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов 2026 жылы балаларға төленетін сома 130 доллар (65 мың теңге)…

Қазақстанда ауа райы құбылады: бір өңірде жылымық, екіншісінде 35 градус аяз болады

Синоптиктер демалыс күндеріне арналған ауа райы болжамын жариялады. Еліміздің басым бөлігінде боран соқса, кей өңірлерде…