Әлемде білім беру технологиясына (EdTech) миллиардтаған доллар жұмсалғанымен, тәуелсіз зерттеулер оның пайдасынан гөрі зияны көп екенін көрсетіп отыр. Канзастағы мектептің тәжірибесі бұған дәлел, деп хабарлайды Zhaiyqmedia ақпарат агенттігі.
2022 жылы Канзастағы Макферсон орта мектебі IXL атты цифрлық бағдарламаны енгізген. Ол әр оқушының деңгейіне қарай жеке тапсырма беруге уәде еткендіктен, мектеп математика сабағының басым бөлігін осы платформаға жүктеді.
«Өте керемет болады деп ойладық. Бірақ айтарлықтай өзгеріс әкелген жоқ», — дейді мектеп директоры Инг Эспинг.
Оқушылар бағдарламаны жалықтыратын деп тауып, мектеп берген ноутбуктерден YouTube пен Spotify желісіне кіріп кеткен. Мектеп бұл сайттарды бұғаттағанымен, олар бәрібір айналып өтудің жолын тапқан. Нәтижесінде, мұғалімдердің жұмысына балаларды бақылау міндеті қосылды.
2025 жылы ата-аналардың талабынан кейін мектеп ноутбуктерді сирек қолдануға көшіп, қайтадан қалам мен қағазға оралды. IXL өкілі бұл жағдайды жалпы статистикаға сәйкес келмейтін жекелеген оқиға деп атады.
Зерттеушілердің пікірінше, бұл — edtech саласындағы қауіптердің нақты көрінісі. Бүгінде АҚШ-та жоғары сынып оқушыларының 90%-ында, бастауыш сынып оқушыларының 84%-ында мектеп берген құрылғы бар. Тіпті балабақша тәрбиеленушілерінің басым бөлігіне планшет немесе ноутбук беріледі.
EdTech компаниялары зор жетістікке уәде бергенімен, тәуелсіз зерттеулер технологияның оқу үлгерімін сирек жақсартатынын, кейде тіпті зиян келтіретінін көрсетеді. 2024 жылы Стэнфорд университетінің профессоры Ребекка Сильверман бастаған топ 119 зерттеуді талдап, цифрлық бағдарламалардың көбі стандартты тесттерде мардымсыз ғана нәтиже бергенін, ал көп жағдайда еш әсер етпегенін немесе керісінше зиян тигізгенін анықтады.
Нейроғалым, «The Digital Delusion» («Цифрлық алдамшы үміт») кітабының авторы Джаред Хорват мыңдаған зерттеуді қорытындылады.
«Кез келген жағдайда дерлік білім беру технологиясы мәнді оқу нәтижесіне жету үшін қажетті ең төменгі шектің өзіне жете алмайды», — дейді ол.
Мектептерге технологияның жаппай енуі ғылыми дәлелден гөрі, агрессивті маркетингтің нәтижесі. 2024 жылы АҚШ мектептері білім беру технологиясына 30 миллиард доллар жұмсаса, әлемдік көрсеткіш 165 миллиард долларға жеткен.
Сарапшылар сыныптағы құрылғылардың көбеюі оқу үлгерімінің төмендеуіне әсер етуі мүмкін екенін айтады. 1994 жылдан бастап өсіп келген ұлттық тест нәтижелері 2012–2015 жылдары шарықтау шегіне жетіп, дәл осы кезеңде экранды қолдану күрт артқан соң төмендей бастаған. 2011–2019 жылдар аралығындағы ірі бағалаулар сыныпта компьютерді көп қолданудың төмен нәтижемен тікелей байланысты екенін көрсетті.
Басты себептердің бірі — оқушы назарының үнемі бөлінуі. Екінші мәселе — кейбір құралдар білім беруден гөрі ойын элементтеріне көбірек басымдық береді. Балалар ұпай жинауға әуестеніп, нақты білімді меңгеруге аз көңіл бөледі.
