Categories Жайық news

Қазақ тілінің ғасырлық тоқырауы: Филологтар ана тіліне соққы берді

Отандық филологтар жалпыхалықтық лексика мен әдеби нормаланған сөздердің ара-жігін ажыратпай, тілді ғасырлық тоқырауға ұшыратты, деп хабарлайды Zhaiyqmedia ақпарат агенттігі.

Мамандардың пікірінше, стандарттау үдерісінің жүрмеуі – қазақ тілінің дамуына кедергі келтірген негізгі фактор. Бұл жағдай ұлттық деңгейдегі үлкен мәселеге айналған.

«Олар ана тіліне өлтіре соққы беріп, тіл трагедиясын өз қолдарымен жасады. Мұны бүкіл руханияттың ғана емес, ұлттың трагедиясына айналдырды», – делінген сараптамалық материалда.

Негізі, тілдік стандарттау дегеніміз – бір мағынаны білдіретін түрлі тұлғадағы сөздердің ішінен біреуін таңдап алып, оны ресми қолданысқа ұсыну. Себебі әдеби тіл – бұл, ең алдымен, нормаға түскен, яғни жазбаша бекітілген ережелері бар жалпыхалықтық тілдің өңделген бөлігі.

Бұл – әлемдік лингвистикада қалыптасқан тәжірибе. Мысалы, швед лингвисі Торе Янсон стандартты тілдің маңызын былай түсіндіреді:

«Стандарт тіл – мемлекеттік жүйеде, барлық салада… нормаларымен қоғамдық қарым-қатынасқа қызмет ететін тіл. Ол күнделікті қажеттіліктен бөлек, үкімет қызметінде және бұқаралық ақпарат құралдарында қолданылады. Стандарт тіл – мемлекеттің мүддесін қорғайтын тіл».

Ұқсас жазбалар

A vintage typewritten quote promoting culture over violence on aged paper.

Асқар Жұмаділдаев дауы: Философ филологиядағы стратегиялық қатені атады

Философ Қанағат Жүкешев математик Асқар Жұмаділдаевтың «керек емес сөздер» туралы пікірін талдап, тілдің күрделенуіне ғалым…

Hands holding Kazakhstan tenge bills with financial chart and graphs on computer screen.

Қазақстандағы инфляция: Сарапшы бағаны өсіретін үш негізгі қауіпті атады

Qazaq Expert Club сарапшысы Венера Жанәлина 2026 жылы инфляцияға әсер ететін негізгі факторларды атады. Экспорттың…

Қазақстан нарығын фастфуд жаулап алды: Сарапшы денсаулыққа төнетін қауіп туралы ескертті

Қазақстанда қоғамдық тамақтандыру нарығының 45%-ын фастфуд иеленді. Мамандар бұл үрдістің халық денсаулығына қаупі мен экономикалық…